Cyfarwyddyd i gydradd-ddaliad
Beth yw cydradd-ddaliad
Beth yw cydradd-ddaliad
Mae yna ddau brif fath o ystad mewn tir yng Nghymru a Lloegr: rhydd-ddaliad a lesddaliad. Nid ystad newydd yw Cydradd-ddaliad, ond math newydd o berchnogaeth rhydd-ddaliad, a gyflwynwyd yng Nghymru a Lloegr gan y Ddeddf, y rhoddwyd y Cydsyniad Brenhinol iddi ar 1 Mai 2002.
Mae cydradd-ddaliad yn cyfuno perchnogaeth rhydd-ddaliad uned mewn datblygiad gydag aelodaeth mewn cymdeithas cydradd-ddaliad. Mae'r gymdeithas (ac o ganlyniad, yr uned-ddalwyr) yn berchen ar ac yn gyfrifol am reoli a chynnal a chadw rhannau cyffredin y datblygiad. Mae'n ddewis amgen i berchnogaeth lesddaliad hir.
'Unedau’ yw’r eiddo unigol yn yr ystad neu’r adeilad, megis fflat neu uned ddiwydiannol. Y ‘rhannau cyffredin’ yw gweddill yr adeilad neu’r ystad, (megis adeiladwaith yr adeilad neu ffordd yr ystad ac ati) nad ydynt yn rhan o’r unedau.
Defnyddir cydradd-ddaliad mewn rhannau eraill o’r byd eisoes, lle y caiff ei alw’n wahanol bethau:
- Condominiwm a pherchnogaeth gymunedol yng Nghanada a’r Unol Daleithiau
- Cyfraith Rhandir yn yr Alban a
- Teitlau Uned a Strata yn Awstralia a Seland Newydd.
Bydd cydradd-ddaliad yn parhau oni bai y caiff ei derfynu dan ddarpariaethau yn y Ddeddf. Trafodir hyn yn fanylach yn nes ymlaen yn y cyfarwyddyd.
Mae’r dudalen nesaf yn trafod y rhesymau dros gyflwyno cydradd-ddaliad.