logo_w

Cyfarwyddyd Ymarfer 56 – Dosrannu ffurfiol ac adbrynu rhent neu rent-dâl sy’n effeithio ar ystad gofrestredig

Diweddarwyd: Mawrth 2014

Diweddariad

Mae'r cyfarwyddyd hwn yn disodli argraffiad Ionawr 2014. Newidiwyd adrannau 4.2 a 5.3 o ganlyniad i Orchymyn Ffi Cofrestru Tir 2013.

Cwmpas y cyfarwyddyd hwn

Mae’r cyfarwyddyd hwn yn rhoi cyngor ynglŷn â newid y gofrestr yn sgil gorchymyn dosrannu neu dystysgrif adbrynu a roddir gan Ysgrifennydd Gwladol neu gan Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth lle bo’n effeithio ar ystad gofrestredig. Mae wedi ei anelu at drawsgludwyr ac aelodau o’r cyhoedd a dylech ddehongli cyfeiriadau atoch ‘chi’ felly. Bydd staff y Gofrestrfa Tir yn cyfeirio ato hefyd. 

    1 Byrfoddau a thermau

    Yn y cyfarwyddyd hwn:

    'Gorchymyn Ffi' yw Gorchymyn Ffi Cofrestru Tir 2013

    'perchennog rhent' yw naill ai perchennog rhent-dâl neu landlord.

    2 Cyflwyniad

    2.1 Beth yw rhent-dâl?

    Rhent-dâl yw swm o arian mae'n rhaid ei dalu naill ai'n flynyddol neu ddwywaith y flwyddyn sy'n arwystl dros dir. Fel arfer bydd rhent-dâl yn cael ei greu wrth drawsgludo neu drosglwyddo eiddo. Mae'r gwerthwr yn neilltuo rhent mae'n rhaid ei dalu iddynt a'u holynwyr mewn teitl bob blwyddyn ac sy'n arwystl dros y tir a werthwyd. Fel arfer mae rhent-dâl yn fythol-barhaus (am byth) ond gall fod hefyd am gyfnod o flynyddoedd (terfynadwy).

    Gall rhent-dâl effeithio ar ystadau rhydd-ddaliol neu brydlesol. Os yw'n effeithio ar ystad brydlesol bydd bob amser yn derfynadwy.

    Mae'n bwysig nad ydych yn drysu rhwng rhent-dâl a'r rhent sy'n daladwy dan brydles.

    2.2 Dosrannu ac adbrynu rhent-daliadau

    Gellir gwerthu, prynu a morgeisio rhent-dâl. Gall hefyd fod yn agored i'r canlynol:

    • dosraniad – mae perchennog pob rhan o'r tir a oedd yn destun y rhent-dâl yn wreiddiol yn gyfrifol am y cyfanswm i gyd. Mae gorchymyn dosrannu yn cyfyngu atebolrwydd perchennog maint penodol i swm a gytunwyd sy'n rhan o'r rhent-dâl cyfan

    • ad-brynu – mae ad-brynu yn fodd i ddiddymu rhent-dâl ar ôl talu swm cyfalafol. Bydd yr Ysgrifennydd Gwladol neu Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth yn cyhoeddi tystysgrif ad-brynu.

    3 Sut a phryd i wneud cais

    Mae'r trefnau a ddisgrifir yn y cyfarwyddyd hwn yn berthnasol i dir cofrestredig yn unig. Os nad ydych yn sicr a ydy'ch tir yn gofrestredig ai peidio gallwch gael gwybod trwy chwilio'r map mynegai. Mae Cyfarwyddyd Ymarfer 10 – Chwiliadau swyddogol o'r map mynegai yn esbonio sut i wneud hyn.

    Am fanylion am sut i gael y cyfarwyddiadau hyn a rhai eraill, gweler adran 8 Ymholiadau a sylwadau.

    Pan fyddwch wedi cadarnhau bod eich tir yn gofrestredig a pha un o swyddfeydd y Gofrestrfa Tir sy'n briodol i ddelio â'ch cais, dylech baratoi'r dogfennau y cyfeirir atynt yn yr adrannau isod a'u hanfon atom. Byddwn yn diweddaru'r cofnodion ar y gofrestr sy'n ymwneud â'ch eiddo a byddwn yn anfon copi o'r cofnodion hyn atoch ar ôl inni wneud hyn.

    3.1 Cyflwyno eich cais

    • Os oes gennych gytundeb gyda thîm cwsmeriaid, dylech anfon eich ceisiadau papur at eich tîm cwsmeriaid.
    • Os nad oes gennych gytundeb gyda thîm cwsmeriaid, argymhellwn eich bod yn anfon eich ceisiadau papur i swyddfa arbennig, yn dibynnu ar yr ardal weinyddol y lleolir eich busnes. Edrychwch ar ‘Chwilio am swyddfa’ neu Gyfarwyddyd Ymarfer 51 – Ble i anfon ceisiadau papur sydd ar gael i’w ddarllen neu ei lwytho i lawr o’n gwefan www.cofrestrfatir.gov.uk neu cysylltwch â’n Cefnogaeth i Gwsmeriaid (gweler Manylion cysylltu).
    • Os ydych yn aelod o'r cyhoedd yn cyflwyno cais ar eich rhan eich hunan, anfonwch eich cais i'r cyfeiriad canlynol:

    Canolfan Dinasyddion
    Cofrestrfa Tir Swyddfa Cymru
    Tŷ Cwm Tawe
    Ffordd y Ffenics
    Llansamlet
    Abertawe
    SA7 9FQ

    4 Cofrestru gorchymyn dosrannu

    Mae'r cyfarwyddiadau hyn yn berthnasol i unrhyw orchymyn heblaw un sy'n amodol ar ad-brynu'r rhent-dâl. I gael cyfarwyddiadau ynglŷn â chofrestru gorchymyn amodol o'r fath, gweler adran 6 Cofrestru tystysgrif ad-brynu a roddir yn dilyn gorchymyn dosrannu amodol.

    4.1 Dogfennau angenrheidiol

    Rhaid i'ch cais:

    • fod ar ffurflen AP1 (disgrifiwch natur y cais ym mhanel 4 ffurflen AP1 fel ‘Dosrannu Rhent-dâl’)

    • ddarparu copi swyddogol o'r gorchymyn dosrannu a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth

    • amgáu'r ffi (gweler adran 4.2 Ffïoedd).

    4.2 Ffïoedd

    O dan Erthygl 12 y Gorchymyn Ffi, mae ffi o £20 yn daladwy lle cyflwynir y cais yn electronig neu £40 yn daladwy lle cyflwynir y cais trwy unrhyw ddull arall a ganiateir.

    Gweler hefyd adran 7 Gwerthiant arfaethedig.

    5 Cofrestru tystysgrif ad-brynu

    5.1 Dogfennau sy’n ofynnol wrth gofrestru rhent-dâl

    Rhaid i'ch cais:

    • fod ar ffurflen AP1 (disgrifiwch natur y cais ym mhanel 4 ffurflen AP1 fel ‘Ad-brynu rhent-dâl’)

    • ddarparu copi swyddogol o'r dystysgrif ad-brynu a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth

    • amgáu'r ffi (gweler adran 5.2 Ffïoedd).

    5.2 Dogfennau sy’n ofynnol wrth nodi rhent-dâl

    Rhaid:

    • gwneud eich cais ar ffurflen CN1
    • darparu copi swyddogol o’r dystysgrif adbrynu a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth (sicrhewch fod panel 8 ffurflen CN1 wedi ei llenwi felly)
    • amgáu’r ffi (gweler adran 5.3 Ffïoedd).

    5.3 Ffïoedd

    O dan Erthygl 12 y Gorchymyn Ffi, mae ffi o £20 yn daladwy lle cyflwynir y cais yn electronig neu £40 yn daladwy lle cyflwynir y cais trwy unrhyw ddull arall a ganiateir.

    Gweler hefyd adran 7 Gwerthiant Arfaethedig.

    6 Cofrestru tystysgrif ad-brynu a roddir yn dilyn gorchymyn dosrannu amodol

    Os gwneir gorchymyn dosrannu rhent neu rent-dâl a hwnnw'n amodol ar ad-brynu, ni ddylech wneud eich cais i'r Gofrestrfa Tir nes bod tystysgrif ad-brynu gennych.

    Rhaid i'ch cais gynnwys copi swyddogol o'r canlynol:

    • y gorchymyn dosrannu a roddwyd gan yr Ysgrifennydd Gwladol neu Gynulliad Cenedlaethol Cymru, neu adran arall o'r llywodraeth

    • dystysgrif ad-brynu.

    Ym mhob agwedd arall, dylech ddilyn y drefn a ddisgrifir yn adran 4 Cofrestru gorchymyn dosrannu.

    7 Gwerthiant arfaethedig

    Os yw perchennog yr eiddo neu'r rhent-dâl wedi cael gorchymyn neu dystysgrif gyda'r bwriad o werthu'r eiddo dan sylw, mae'n bosibl byddai'n well ganddo roi'r ddogfen honno i'r prynwr a gadael iddo ef wneud cais i'r Gofrestrfa Tir pan fydd yn cyflwyno ei gais ei hun. Y rheswm dros wneud hyn yw am nad oes rhaid talu ffi am gofnodi dosrannu neu ad-brynu os anfonir y cais hwnnw at y Gofrestrfa Tir ynghyd â chais sy'n agored i ffi ar Raddfa 1 y Gorchymyn Ffi.

    8 Ymholiadau a sylwadau

    Ni fydd y Gofrestrfa Tir yn gallu rhoi ystyriaeth fanwl i'ch cais ymlaen llaw, ond os oes gennych broblem benodol nad yw'n cael sylw yn y cyfarwyddyd hwn, cysylltwch â'r Gofrestrfa Tir – gweler Manylion cysylltu. Os yw'r broblem yn arbennig o gymhleth, efallai bydd yn well ysgrifennu at swyddfa'r Gofrestrfa Tir a fydd yn prosesu eich cais.

    Os oes gennych unrhyw sylwadau neu awgrymiadau ynghylch ein cyfarwyddiadau anfonwch hwy i:

    Grŵp Gweithrediadau Canolog
    Cofrestrfa Tir
    Trafalgar House
    1 Bedford Park
    Croydon
    CR0 2AQ

    (DX 8888 Croydon 3)

    Gallwch gael copïau ychwanegol o hwn a'n holl gyfarwyddiadau’n ddi-dâl o’n Cefnogaeth i Gwsmeriaid (gweler Manylion cysylltu) neu gallwch eu llwytho i lawr o'n gwefan.

    Polisi ymgynghorol y Gofrestrfa Tir

    Rydym yn cynnig cyngor i’n cwsmeriaid trwy gyfrwng ein cyhoeddiadau a gwybodaeth Cefnogaeth i Gwsmeriaid a thrwy’r gwaith beunyddiol o brosesu ceisiadau.

    Rydym yn darparu gwybodaeth ffeithiol, gan gynnwys copïau swyddogol o gofrestri, cynlluniau teitl a dogfennau, chwiliadau a manylion am ein ffurflenni a ffïoedd.

    Rydym yn cynnig cyngor ynglŷn â’n trefnau sy’n esbonio sut mae’r system o gofrestru tir yn gweithio a sut i gyflwyno ceisiadau sy’n gywir. Mae hyn yn cynnwys:

    • cyngor cyn cyflwyno cais, lle mae’r ceisydd yn gofyn amdano
    • lle bo cais yn ddiffygiol, cyngor ynglŷn â natur y broblem a beth y gellir ei wneud, os rhywbeth, i’w hunioni
    • gwasanaeth cymeradwyo cynlluniau ystad a dogfennau cofrestru tir penodol eraill.

    Mae’r cyngor y gallwn ei ddarparu yn gyfyngedig. Ni fyddwn yn darparu cyngor cyfreithiol.

    Mae hyn yn golygu:

    • na fyddwn yn cymeradwyo’r dystiolaeth i’w chyflwyno i gefnogi cais i gofrestru cyn inni dderbyn y cais.
    • na fyddwn yn cynnig cyngor ynglŷn â pha gamau y dylech eu cymryd oni bai ei fod yn berthnasol i’n trefnau
    • na fyddwn yn cymeradwyo ymgynghorydd proffesiynol ond gallwn esbonio sut y gallwch ddod o hyd i un.

    Rydym yn darparu cyngor am geisiadau go iawn yn unig, nid am amgylchiadau damcaniaethol. Ni fyddwn yn mynegi barn am faterion lle bo’r gyfraith yn gymhleth neu’n aneglur oni bai bod y cwestiwn yn berthnasol i gais i gofrestru sy’n cael ei brosesu.

    Wrth ddarparu’r wybodaeth ffeithiol hon a chyngor ynglŷn â’n trefnau byddwn yn:

    • ymddwyn yn ddiduedd
    • cydnabod y gall ein geiriau effeithio ar eraill
    • osgoi creu gwrthdaro rhwng buddion.

    Manylion cysylltu

    Ar gyfer ymholiadau cwsmeriaid ac i gael y cyhoeddiad hwn ar ffurf wahanol cysylltwch â’n Cefnogaeth i Gwsmeriaid ar customersupport@landregistry.gsi.gov.uk neu ffoniwch 0844 892 1122 am wasanaeth Cymraeg, neu 0844 892 1111 am wasanaeth Saesneg, o ddydd Llun i ddydd Gwener rhwng 8am a 6pm. Cost galwadau yw 3c y funud ar dariff safonol BT, yn ogystal â’r tâl gosod/cysylltu cyfredol. Gall galwadau o dariffau a darparwyr gwasanaethau eraill a ffonau symudol gostio mwy. Nid ydym yn derbyn unrhyw gyllid o’r galwadau hyn.

    I gael copi o hwn a’n holl gyfarwyddiadau eraill, yn ddi-dâl:

    • darllenwch/llwythwch y cyfarwyddiadau i lawr yn Gymraeg a Saesneg o www.cofrestrfatir.gov.uk
    • cysylltwch â’n Cefnogaeth i Gwsmeriaid.

    Gwybodaeth yn y cyfarwyddyd hwn

    Darparu cyfarwyddyd cyffredinol am drefnau a pholisïau’r Gofrestrfa Tir yw diben y wybodaeth yn y cyhoeddiad hwn. Fe’i bwriedir fel canllaw yn unig ac nid yw’n ymdrin â phob sefyllfa a all godi. Nid yw chwaith yn cyfyngu ar allu’r Gofrestrfa Tir i weithredu fel y gwêl yn dda, pan fo’n briodol gwneud hynny, o fewn y ddeddfwriaeth cofrestru tir.

    Cofiwch

    • A yw eich eiddo’n gofrestredig?

    • Ydych chi wedi edrych i weld i ba un o swyddfeydd y Gofrestrfa Tir i anfon eich cais?

    • Ydych chi wedi amgáu'r dogfennau cywir?

    • Ydych chi wedi talu'r ffi gywir?

    Sylwer, efallai na fydd y Gofrestrfa Tir yn gallu prosesu ceisiadau sy'n anghyflawn neu'n ddiffygiol. a bydd eich cais mewn perygl o golli ei flaenoriaeth os byddwn yn gorfod ei ddychwelyd ichi – gweler Cyfarwyddyd Ymarfer 49 – Dychwelyd a gwrthod ceisiadau i gofrestru am ragor o wybodaeth.

    © Hawlfraint y Goron 2012 Preifatrwydd a Chwcis Telerau ac Amodau Map o'r wefan Wedi'i bweru gan Squiz Matrix